← Laboratorium Fizyka · optyka geometryczna

Ława optyczna

Soczewka — jak powstaje obraz

Przesuwaj świecę, zmieniaj ogniskową i łap obraz na ekranie. Zobacz, dlaczego lupa powiększa, projektor odwraca obraz, a krótkowidz potrzebuje okularów „na minusie”.

① równoległy do osi → przez F′ ② przez środek soczewki — bez załamania ③ przez F → równoległy do osi przedłużenia (obraz pozorny)
x — odległość przedmiotu—
y — odległość obrazu—
f — ogniskowa—
p = |y| / x — powiększenie—
Z = 1/f — zdolność skupiająca—
1f = 1x + 1y

Umowa znaków: odległości mierzymy od środka soczewki. y < 0 oznacza obraz pozorny (po tej samej stronie co przedmiot), a f < 0 — soczewkę rozpraszającą. Z w dioptriach: Z = 1 / f, gdzie f w metrach.

Przypadki — kliknij, aby przejść

Czy wiesz, że…?

  • Obraz na Twojej siatkówce jest odwrócony do góry nogami — dokładnie jak w aparacie fotograficznym (przypadek x > 2f). To mózg „odwraca” go z powrotem, i robi to tak sprawnie, że nigdy tego nie zauważasz.
  • Najwięcej pracy w oku wykonuje nie soczewka, lecz rogówka: daje ok. 40 z ok. 60 dioptrii całej mocy oka. Soczewka służy głównie do dostrajania ostrości, czyli akomodacji.
  • W latarniach morskich stosuje się soczewki Fresnela — pocięte na pierścienie, które działają jak pryzmaty. Skupiają światło jak ogromna, gruba soczewka, a ważą ułamek jej masy. To ta sama idea, co w okienku „Dlaczego soczewka łamie światło?”.

Wyzwanie

    0 / 3