Co tu się dzieje?
Na początku XX wieku okazało się, że światło, które uważano za falę, przekazuje energię porcjami — kwantami, a elektrony, które uważano za kulki, potrafią interferować jak fale. To dualizm korpuskularno-falowy: w mikroświecie nie ma ani zwykłych kulek, ani zwykłych fal, tylko obiekty kwantowe, które rejestrujemy punktowo, a których ruch opisuje fala.
Kwanty energii
Fala materii i prawdopodobieństwo
Funkcja falowa ψ nie jest falą „czegoś materialnego” — to przepis na prawdopodobieństwa. Przy dwóch szczelinach dodajemy amplitudy ψ1 + ψ2, a dopiero potem podnosimy do kwadratu; stąd prążki. Gdy cokolwiek w otoczeniu zapisze, którędy cząstka przeszła, składniki przestają interferować — to dekoherencja.
Nieoznaczoność i tunelowanie
Hamiltonian — jedna funkcja rządzi ruchem
Energia całkowita zapisana jako funkcja położenia i pędu to hamiltonian. W fizyce klasycznej wyznacza tory w przestrzeni fazowej, a w kwantowej staje się operatorem Ĥ: jego wartości własne to jedyne dozwolone energie, a stany własne — stany stacjonarne. Ten sam Ĥ decyduje też, jak funkcja falowa zmienia się w czasie.
Co to „naprawdę” znaczy?
Tu fizycy się różnią. Interpretacja kopenhaska, wielu światów, teoria fali pilotującej (de Broglie–Bohm) czy modele spontanicznego kolapsu opowiadają różne historie o tym, co dzieje się „pomiędzy” pomiarami — ale przewidują te same wyniki doświadczeń, które tu widzisz. Pewne jest jedno: mechanika kwantowa to najlepiej sprawdzona teoria fizyki, a słowo „kwantowy” w reklamach cudownych terapii nie ma z nią nic wspólnego.
Uproszczenia: w dwóch szczelinach geometria jest przeskalowana, a obraz każdej szczeliny to rozmyty pas (model poglądowy); fotoelektrony mają w modelu równomierny rozkład energii; Schrödinger liczony jest w 1D w jednostkach umownych; Stern–Gerlach traktuje spin ½ idealnie; test Bella zakłada idealne detektory; hamiltonian liczony jest metodą różnic skończonych na siatce 240 punktów (24 w części „macierz”) w jednostkach ħ = m = 1, a brzegi obszaru to nieskończone ściany; ruch klasyczny i układ dwupoziomowy — w jednostkach umownych.