Jak to działa?
Napęd rakietowy wyrzuca masę z dużą prędkością w jedną stronę, a statek dostaje pęd w drugą (trzecia zasada dynamiki). Siła, z jaką silnik pcha, to ciąg. Prędkość, z jaką wylatują spaliny, to prędkość wylotowa ve. Inżynierowie podają ją często jako impuls właściwy Isp w sekundach: tyle sekund kilogram paliwa mógłby utrzymywać ciąg równy swojemu ciężarowi na Ziemi.
Budżet Δv
Każdy manewr — rozpędzenie, zmiana orbity, hamowanie — kosztuje pewną zmianę prędkości Δv. Sumujemy je jak wydatki w budżecie, a wzór Ciołkowskiego mówi, ile paliwa na to trzeba. Hamowanie kosztuje tyle samo co rozpędzanie.
Dysza de Lavala
Gaz w komorze jest gorący i powolny. W zwężeniu przyspiesza do prędkości dźwięku (Mach 1), a w rozszerzającej się części — dalej, ponaddźwiękowo, ochładzając się. Idealna prędkość wylotowa rośnie z temperaturą i maleje z masą cząsteczek:
Napęd elektryczny i żagiel
Ciągły ciąg i manewr obrotu
Statek przyspiesza ze stałym a przez pierwszą połowę drogi, obraca się o 180° i hamuje przez drugą. Tor najszybszy przy danym przyspieszeniu nazywa się brachistochroną.
Przy dużych prędkościach liczymy relatywistycznie (τ — czas na statku, d — cała droga):
Spirala zamiast skoku
Słaby silnik nie zrobi transferu Hohmanna. Pcha więc wzdłuż ruchu bez przerwy, a orbita powoli rośnie. Taka spirala kosztuje więcej Δv (z LEO na GEO: |vLEO − vGEO| ≈ 4,6 km/s zamiast 3,85 km/s), ale przy Isp 3 000 s zużywa kilka razy mniej paliwa.
Uproszczenia: mapa napędów pokazuje typowe zakresy, a nie każdy model silnika. Dysza liczona jest jako przepływ izentropowy gazu doskonałego o stałym γ (wynik jest zwykle o kilka procent lepszy od prawdziwego silnika). Pióropusz i dyski uderzeniowe są rysowane schematycznie. W silniku jonowym przyjmujemy efektywne ve = 0,8 prędkości wiązki (część gazu nie jest zjonizowana, wiązka się rozbiega). Żagiel to idealne płaskie lustro na orbicie w jednej płaszczyźnie; Słońce jest punktem, a planety nie przyciągają żagla. Lot z ciągłym ciągiem liczymy po linii prostej (bez grawitacji Słońca i ruchu planet), a gra jest jednowymiarowa. Spirala to numeryczne całkowanie (RK4) ruchu w polu punktowej Ziemi bez atmosfery i spłaszczenia. Wartości silników — wg danych producentów, NASA i ESA (stan na 2026 r.).