Nauka, którą można dotknąć.

Magnetyzm

Linie sił · pole magnetyczne

Przesuwaj i obracaj magnesy sztabkowe i patrz, jak układają się opiłki żelaza, linie pola i mapa natężenia.

• model Gilberta
• opiłki
• linie pola

Otwórz eksperyment

Grawitacja

Orbita · mechanika orbitalna

Asysta grawitacyjna jak u Voyagera, transfer Hohmanna, dokowanie do stacji, prawa Keplera i punkty Lagrange’a. Do tego piaskownica N ciał ze zderzeniami galaktyk.

• asysta grawitacyjna
• Kepler
• punkty Lagrange’a

Otwórz eksperyment

Mechanika

Energia · kinetyczna i potencjalna

Skater na torze, który sam zbudujesz, i wahadło. Na żywo widać, jak energia przechodzi z potencjalnej w kinetyczną i jak tarcie zamienia ją w ciepło.

• Ek = ½mv²
• Ep = mgh
• tarcie

Otwórz eksperyment

Chaos deterministyczny

Chaos · podwójne wahadło

Dwa wahadła puszczone prawie z tego samego miejsca po kilku sekundach ruszają się zupełnie inaczej. Zobacz efekt motyla i mapę chaosu.

• efekt motyla
• przestrzeń fazowa
• mapa chaosu

Otwórz eksperyment

Termodynamika

Gaz · cząsteczki i ciśnienie

Setki odbijających się cząsteczek w pudełku. Podgrzej je, ściśnij tłokiem i sprawdź prawa gazowe oraz rozkład prędkości Maxwella.

• pV = NkT
• rozkład Maxwella
• ruchy Browna

Otwórz eksperyment

Hydrostatyka

Wypór · prawo Archimedesa

Wrzucaj do wody drewno, lód i złoto. Zobacz, co pływa, co tonie i ile wody wypiera każdy przedmiot. Jest też łódka do zatopienia.

• gęstość
• siła wyporu
• nurek Kartezjusza

Otwórz eksperyment

Elektryczność

Obwód · prąd i napięcie

Zbuduj własny obwód z baterii, żarówek, diod i przełączników. Zobacz, jak płynie prąd, i zmierz go amperomierzem.

• prawo Ohma
• prawa Kirchhoffa
• kondensator

Otwórz eksperyment

Optyka

Promień · ława optyczna

Soczewki, zwierciadła, pryzmaty i kropla wody. Promienie są śledzone zgodnie z prawem Snelliusa, łącznie z rozszczepieniem i całkowitym wewnętrznym odbiciem.

• prawo Snelliusa
• dyspersja
• tęcza

Otwórz eksperyment

Optyka

Soczewka · jak powstaje obraz

Przesuwaj świeczkę i obserwuj, kiedy obraz jest odwrócony, powiększony albo pozorny. Zajrzyj też do wnętrza oka i dobierz okulary krótkowidzowi.

• 1/f = 1/x + 1/y
• oko i okulary
• lupa i luneta

Otwórz eksperyment

Optyka falowa

Załamanie · światło w innym ośrodku

Dlaczego łyżeczka w herbacie wygląda na złamaną? Tutaj zobaczysz, jak fala zwalnia w wodzie i szkle i dlatego zmienia kierunek.

• prawo Snelliusa
• zasada Huygensa
• światłowód

Otwórz eksperyment

Spektroskopia

Widmo · z czego są gwiazdy

Każdy pierwiastek ma własny „kod kreskowy” z linii widmowych. Rozszczep światło lamp i Słońca, a potem sprawdź, z czego zbudowana jest tajemnicza gwiazda.

• linie Fraunhofera
• atom wodoru
• prawo Wiena

Otwórz eksperyment

Akustyka

Spektrogram · zobacz dźwięk

Włącz mikrofon, zagwiżdż albo zaśpiewaj i zobacz swój głos jako widmo, spektrogram i grzbiety pulsara. Jest też stroik i generator dźwięków różnych instrumentów.

• FFT
• harmoniczne
• stroik

Otwórz eksperyment

Matematyka fal

Fourier · suma sinusów

Złóż falę prostokątną z samych sinusoid i posłuchaj wyniku. Potem narysuj dowolny kształt i patrz, jak odtwarzają go wirujące okręgi (epicykle).

• szereg Fouriera
• epicykle
• zjawisko Gibbsa

Otwórz eksperyment

Fale w ruchu

Doppler · gdy źródło się porusza

Dlaczego syrena karetki zmienia wysokość, gdy przejeżdża obok? Przekrocz barierę dźwięku, a potem zmierz przesunięcie ku czerwieni odległych galaktyk.

• stożek Macha
• przesunięcie ku czerwieni
• prawo Hubble’a

Otwórz eksperyment

Akustyka

Struna · fala stojąca

Szarpnij wirtualną strunę gitary i posłuchaj. Zobacz, z jakich harmonicznych składa się dźwięk i jak powstają flażolety.

• harmoniczne
• progi gitary
• piszczałka

Otwórz eksperyment

Fale

Interferencja · fale na wodzie

Wrzuć dwa kamienie do wirtualnej wanny i zobacz, gdzie fale się wzmacniają, a gdzie wygaszają. Potem przepuść laser przez dwie szczeliny, foton po fotonie.

• doświadczenie Younga
• dyfrakcja
• fotony

Otwórz eksperyment

Silniki spalinowe

Czterosuw · silnik spalinowy

Ssanie, sprężanie, praca, wydech. Zajrzyj do cylindra, obróć wał ręką i porównaj silnik benzynowy z dieslem na wykresie p–V.

• cykl Otto
• diesel
• rozrząd

Otwórz eksperyment

Silniki spalinowe

Dwusuw · praca przy każdym obrocie

Tłok, który sam jest zaworem. Zobacz, jak mieszanka płynie przez skrzynię korbową i kanały przelotowe. Na koniec porównaj ten silnik z czterosuwem.

• kanały przelotowe
• przepłukanie
• WSK i Trabant

Otwórz eksperyment

Lotnictwo

Odrzut · silnik odrzutowy

Uruchom silnik turbowentylatorowy, dodaj gazu i patrz, jak rosną ciśnienie, temperatura i ciąg. W wersji turboodrzutowej możesz włączyć dopalacz.

• obieg Braytona
• III zasada Newtona
• dopalacz

Otwórz eksperyment

Rewolucja przemysłowa

Para · silnik parowy

Kocioł, suwak, koło zamachowe i odśrodkowy regulator Watta. Dorzuć węgla, zmień obciążenie i sprawdź, jak maszyna sama pilnuje obrotów.

• regulator Watta
• wykres indykatorowy
• skraplacz

Otwórz eksperyment

Elektromagnetyzm

Indukcja · silnik i prądnica

Jak prąd zamienia się w ruch, a ruch w prąd? Zakręć prądnicą, zapal żarówkę i zajrzyj do komutatora silnika.

• siła Lorentza
• prawo Faradaya
• reguła Lenza

Otwórz eksperyment

Aerodynamika

Skrzydło · siła nośna

Tunel aerodynamiczny w przeglądarce. Zmieniaj kształt profilu i kąt natarcia, patrz na ciśnienie i doprowadź skrzydło do przeciągnięcia.

• profil NACA
• kąt natarcia
• docisk F1

Otwórz eksperyment

Mechanika precyzyjna

Zegar · mechanizm

Koła zębate, wychwyt kotwicowy i wahadło. Zobacz, jak sprężyna i kilka kół odmierzają sekundy, minuty i godziny.

• wychwyt
• przełożenie
• balans

Otwórz eksperyment

Energetyka

Elektrownia · od węgla do gniazdka

Prześledź drogę energii od paliwa do gniazdka. Potem pokieruj siecią przez całą dobę tak, żeby częstotliwość nie uciekła od 50 Hz.

• 50 Hz
• miks energetyczny
• straty przesyłu

Otwórz eksperyment

Astronomia

Planetarium · Układ Słoneczny

Osiem planet w ich prawdziwych, dzisiejszych położeniach. Możesz przewijać czas, lecieć do planet i przełączać skalę odległości.

• prawa Keplera
• efemerydy
• księżyce

Otwórz eksperyment

Astronomia

Galaktyki · wyspy gwiazd

Zbuduj galaktykę spiralną, zderz Drogę Mleczną z Andromedą i sprawdź, dlaczego bez ciemnej materii galaktyki by się rozpadły.

• fale gęstości
• ogony pływowe
• ciemna materia

Otwórz eksperyment

Astronomia

Księżyc · fazy, zaćmienia, saros

Dzisiejsza faza, zaćmienia i cykl saros, narodziny Księżyca w zderzeniu z Theią, inne księżyce Układu Słonecznego oraz piórko i młotek z Apollo 15.

• saros
• zaćmienia
• Apollo 15

Otwórz eksperyment

Astronomia

Pory roku · nachylenie osi

Zimą Ziemia jest najbliżej Słońca. Zobacz, skąd naprawdę biorą się pory roku, białe noce i dzień polarny, i czym jest Wielki Rok.

• perihelium
• białe noce
• precesja

Otwórz eksperyment

Astrofizyka

Gwiazdy · życie i śmierć

Wybierz masę gwiazdy i przeżyj z nią miliardy lat: od ciągu głównego po białego karła, gwiazdę neutronową albo czarną dziurę.

• diagram H-R
• supernowa
• gwiezdny pył

Otwórz eksperyment

Teoria względności

Horyzont · czarna dziura

Obraz czarnej dziury liczony promień po promieniu w twojej przeglądarce. Zobacz, jak grawitacja zagina światło i spowalnia czas.

• horyzont zdarzeń
• soczewkowanie
• dylatacja czasu

Otwórz eksperyment

Skala

Skala · od Plancka do kosmosu

Jedno przewijanie od długości Plancka do granic obserwowalnego Wszechświata. Do tego paradoks Zenona, horyzonty kosmologiczne, inflacja i przyszłość, w której zobaczymy tylko własną galaktykę.

• długość Plancka
• horyzonty
• inflacja

Otwórz eksperyment

Astronautyka

Rakieta · lot na orbitę

Wystartuj z Ziemi, zrzuć stopień i wejdź na orbitę 400 km. Potem wykonaj transfer Hohmanna na orbitę geostacjonarną.

• wzór Ciołkowskiego
• orbita
• transfer Hohmanna

Otwórz eksperyment

Genetyka

Helisa · podwójna spirala DNA

Obracany model 3D B-DNA z opisaną budową. Możesz wpisać własną sekwencję zasad i obejrzeć animację replikacji.

• pary zasad
• bruzdy
• replikacja

Otwórz eksperyment

Biologia komórki

Komórka · miasto w mikroskali

Zajrzyj do wnętrza komórki zwierzęcej i roślinnej. Prześledź drogę białka od genu do błony i zatrzymaj mitozę w metafazie.

• organella
• mitoza
• quiz

Otwórz eksperyment

Neurobiologia

Neuron · impuls nerwowy

Model Hodgkina–Huxleya na żywo. Pobudź neuron, zobacz potencjał czynnościowy i przekonaj się, jak mielina przyspiesza przewodzenie.

• potencjał czynnościowy
• kanały jonowe
• synapsa

Otwórz eksperyment

Fizjologia

Serce · pompa życia

Cztery jamy, cztery zastawki i układ bodźcoprzewodzący. Zobacz przepływ krwi zsynchronizowany z zapisem EKG.

• EKG
• cykl pracy serca
• krążenie

Otwórz eksperyment

Fizjologia

Oko · jak widzimy

Pręciki i czopki, widzenie barw i daltonizm, plamka ślepa, którą znajdziesz sam, złudzenia optyczne i oczy zwierząt od pszczoły po ośmiornicę.

• siatkówka
• barwy
• złudzenia

Otwórz eksperyment

Ewolucja

Ewolucja · dobór naturalny

Stworzonka z genami na prędkość, rozmiar i kolor walczą o jedzenie. Zobacz, jak z pokolenia na pokolenie zmieniają się ich cechy.

• mutacje
• kamuflaż
• dryf genetyczny

Otwórz eksperyment

Ekologia

Ekosystem · lisy i zające

Lisy, zające i trawa na jednej łące. Porównaj żywą symulację z równaniami Lotki–Volterry i nie dopuść do wyginięcia gatunków.

• Lotka–Volterra
• cykle populacji
• równowaga

Otwórz eksperyment

Chemia

Elementa · układ okresowy

Wszystkie 118 pierwiastków z polskimi nazwami. Dla każdego jest animowany model Bohra, konfiguracja elektronowa i filtry kategorii.

• 118 pierwiastków
• model Bohra
• wyszukiwarka

Otwórz eksperyment

Krystalografia

Kryształ · płatki śniegu

Ustaw temperaturę i wilgotność, a potem wyhoduj płatek śniegu. Nie ma dwóch takich samych, jak na diagramie Nakayi.

• symetria 6-krotna
• diagram Nakayi
• eksport SVG

Otwórz eksperyment

Chemia strukturalna

Cząsteczki · kształty w 3D

Obracaj cząsteczki od wody po kofeinę i fulleren. Zbuduj kształt z teorii VSEPR i zmierz kąty między wiązaniami.

• VSEPR
• polarność
• 25 cząsteczek

Otwórz eksperyment

Fizykochemia

Stany skupienia · stały, ciekły, gaz

Stop kryształ z atomów, zagotuj wodę na Evereście i znajdź punkt potrójny na diagramie fazowym.

• diagram fazowy
• ciepło przemiany
• punkt potrójny

Otwórz eksperyment

Fraktale

Fraktal · zbiór Mandelbrota

Nieskończenie złożona granica z jednego prostego wzoru. Zanurz się milion razy głębiej i odkryj zbiory Julii.

• z² + c
• zbiory Julii
• samopodobieństwo

Otwórz eksperyment

Automaty komórkowe

Życie · gra Conwaya

Cztery proste reguły, a z nich szybowce, działa i oscylatory. Rysuj własne wzory i zmieniaj zasady gry.

• szybowiec
• działo Gospera
• reguły B/S

Otwórz eksperyment

Liczby

Pi · liczba, która jest wszędzie

Oszacuj π rzutami strzałek i igłą Buffona, a potem policz tysiące cyfr i znajdź w nich swoją datę urodzenia.

• Monte Carlo
• igła Buffona
• szeregi

Otwórz eksperyment

Wzory w przyrodzie

Fibonacci · złota proporcja

Dlaczego słonecznik układa nasiona pod kątem 137,5°? Króliki, złota spirala, szyszki, trójkąt Pascala i ciąg Fibonacciego ukryty w zbiorze Mandelbrota.

• φ ≈ 1,618
• złoty kąt
• filotaksja

Otwórz eksperyment

Analiza matematyczna

Pochodna i całka · zmiana i pole

Rysuj wykresy dowolnych funkcji, zobacz, jak sieczna staje się styczną, i policz pole prostokątami. Przekonaj się też, jak z całki wychodzi π.

• wykresy
• styczna
• π = 4·∫√(1−x²)

Otwórz eksperyment